ونتیلاتور


استاد راهنما:مهندس گیلبرت لازار

دانشجویان:

علی الهی منش.مائده سادات خراسانی

خلاصه عملكرد دستگاه  

ونتيلاتور دســتگاهي اســت كه تنفس را براي بيماراني كه بــه طور طبيعي قادر به تنفس نبوده يا احتياج به كمك دارند، فراهم مــي نمايد.  تهويه برپايــه دميدن هوا و آزاد گذاشتن ريه ها به طور دوره اي استوار استكه توسط ونتيلاتور انجام مي گيرد.

در واقع تهويه عبارت است از دميدن هوا به داخل ريه وخالي شــدن آن به طور متناوب. از ســوي ديگر بازدم يك عمل غيرفعال بوده و انجام آن به خاصيت الاســتيك ريه هايي كه هنگام دم متسع شده اند، بستگي دارد. بنابراين كار ونتيلاتور دراصل ايجاد يك دم است واگر فرصت كافي بــه ريه ها داده شــود، اين هوا درحيــن بازدم خود به خــود از ريه ها خارج خواهد شد. درفاز دم، ونتيلاتور فشار و فلوي تنظيم شــده را اعمال مي كند، دســتگاه هاي خاصي نيز مقدار مناسب فلوي تنفس والگوي زماني بين دم و بازدم را كنترل مي كنند.

ونتيلاتور با اســتفاده از يك فشار مثبت ريه هارا باد مي كند، فشــار درداخل ريه ها متناســب باحجم گاز افزايــش مي يابد، اين فشار مثبت توســط لوله هاي مخصوص به ريه ها منتقل مي شود. دربعضي ونتيلاتورهايك ســوييچ جهت تعويض فاز از دم به بازدم درداخل دســتگاه وجود دارد. در بعضي ديگر برگشت الاستيك سينه به طور طبيعي خروج گاز در هنگام بازدم را باعث مي شود. البته در مدل هاي ديگر فشاري كمتر از اتمسفر باعث ايجاد فشار منفي در فاز بازدمي مي شود.

اساسا تقســيم بندي ونتيلاتورها به دو صورت انجام مي گيرد، اول ازجهت چگونگي طراحي ونتيلاتور براي مكانيزم تهويه، به اين معني كه دســتگاه داراي چه مد تهويه اي است و اين كه اين حالات برچه اساسي تقسيم بندي مي شود.

درتقسيم بندي حالات تهويه هوايي مي توان گفت دسته اي از آنها كلاسيك هستند كه تمامي ونتيلاتورها دارا هستند (مثل SIMV) ودسته ديگر حالت هايي كه مخصوص خود كمپاني سازنده ونتيلاتور است.

نوع دوم تقسيم بندي از اين جهت است كه ونتيلاتور بيمار را درچه محدوده سني حمايت مي كند. اين بسيار مهم است كه محدوده كاري ونتيلاتور از جهت سن بيمار مشخص باشد. حتي كسي كه درخواست ونتيلاتور مي كند  بايد دقيقا مشخص كند كه ونتيلاتور را براي چه منظوري مي خواهد استفاده كند.

درابتدا با چند اصطلاح آشنا شويم:

• حجــم جاري : حجم هواي دمي وبازدمي درهرتنفس عادي ومقدار آن حدود ml 005 دريك مرد جوان سالم است.مي شــوند كه محدوده وسيعي را بپوشانند به

عنــوان مثال قبلا حجم جاري مربوط بــه ونتيلاتور ها از100cc به بالا بود، ولي درحال حاضر هنگامي كه اين حجم حتي تا cc02 ويا  cc04 به ازاي هركيلوگرم باشد نيز مي توان از ونتيلاتور استفاده كرد. ازنظر فني، ونتيلاتورها مي توانند تمام الكترونيك، تمام پنوماتيك و يا تلفيقي از اين دو باشــد. درسيســتم هاي قديمي براي I:E (دم وبازدم) چند نســبت مشــخص وجود داشت، درحالي كه درحال حاضر نســبت هاي پيوســته اي براي I:E وجود دارد و بدين ترتيب مي توان نسبت هاي زيادي داشت.

برخي روش هاي كاري در ونتيلاتور:

 IMV

مــدى از عملكرد ونتيلاتور اســت كه اجازه مى دهد بيمــار تنفس خود به خودى در بين تنفس هاى از پيش تعيين شده تحويلى ونتيلاتور داشته باشد.

  : SIMV

در اين مد تنفس كنترل شده اى در فركانس تنظيم شده به بيمار داده مى شود و همچنين به بيمار اجازه داده مى شود تا به صورت خودبخودى بدون هيچ كمكى در طــول پريود ها، بين تنفس هاى كنترل شــده تنفس كند. در اين مد، اگر وقوع اين تلاش ها به طور اهم نزديك به زمان تنفس اجبارى ايجاد شــود،  تنفس هاى اجبارى با تلاش هاى تنفس خودبخودى هماهنگ مى شــود. اين مســئله امكان overinfaltion را كاهــش مى دهد كه اين امر از قرار گرفتن تنفس اجبارى بر روى تنفس اختيارى ناشى مى شود.

: Spontaneous

 دراين روش بيمار تنفس دارد. فقط براي تحت كنترل بودن تنفس، بيمار به دستگاه متصل مي شود.

   :ALC

اين روش نيز براي بيماراني كه تنفس ندارند اســتفاده مي شود و دستگاه به طور اجباري پارامترهاي تعيين شده را به بيمار اعمال مي كند.

:Pressure Support

مد عملكردى ونتيلاتور كه براى تقويت كردن  تهويه بيمار به طور همزمان با تلاش تنفسى  استفاده مى شود تا زمانى كه به فشار تعيين شده برسد.

تجهيزات مورد نياز براى انجام آزمون هاى كيفى و كمى عبارتند از:

آنالايزر ايمنى
شبيه ساز ريه
كاليبراتور ونتيلاتور

حجم تنفس دردقيقــه : مقداركل هوايــي كه در هردقيقه وارد مجاري تنفســي مي شــود و برابر با حاصلضرب حجم جاري درتعداد تنفس دردقيقه است.
نسبتI:E:  نسبت زمان دم به بازدم.
PEEP : فشــار مثبــت راه هوايي درانتهاي زمان بازدم.

دستورالعمل هاي كيفيبدنه / اسكلت دستگاه :

قســمت بدنه دســتگاه را از نظر پاكيزگي وشرايط فيزيكي عمومي مورد بررسي قراردهيد. مطمئن شويد كه روكش هاي پلاستيكي بي عيب هستند.

وضعيت نصب ونگهدارنده ها:

 ايمني بدنه تمامي اجزاء يا مانيتورهايي كه دســتگاه بدان اتصال دارد(مانند منبع گاز اكسيژن، مرطوب كننده) را چك كنيد.

دو شاخه برق:

دو شاخه برق دستگاه را جهت آسيب ديدگي چك كنيد. قســمت دوشاخه را تكان دهيد تا از ســالم بودن آن اطمينان حاصل كنيد واگر صدايي كه نشــان دهنده شــل بودن پيچ هااست،شنيده شد، حتما آن را بررسي كنيد.

 سيم برق:

سيم را براي نشــانه اي از آسيب ديدگي بازرسي كنيد. اگر آسيب ديده است تمام سيم را تعويض كنيد واگر قســمت آســيب ديده نزديك بــه يكي از دو انتهاي ســيم بود فقط قسمت آســيب ديده را تعويض كنيد (ببريد) در اين صورت بــه وضعيت فاز و نول هنگام اتصال به دو شاخه برق دقت نماييد، سيم هاي شــارژر باتري را نيز چك كنيد. همچنين در ونتيلاتورهــاى پرتابل وضعيت ســيم هاى شارژ باترى را چك كنيد.

نگهدارنده كششي سيم  برق:

هردو قســمت پلاســتيكي انتهايي سيم برق را چك كنيد و مطمئن شويد كه سيم را به طرز خوب وايمني نگهداشته اند.

فيوزها و قطع كننده هاي مدار:
اگر دســتگاه داراي ســوييچ قطع كننده مدار اســت، چك كنيد كه ســوييچ آزادانه حركت مي كند. اگر كه از دستگاه توسط يك فيوز خارجي محافظت مي شــود چك كنيد كه نوع و مشخصات الكترونيكي آن از همان نوعي است كه روي بدنه مشخص شده استكابل ها:    

شرايط عمومي كابل ها ودو انتهاي آنها را بررســي كنيد. كابل هــا را  جهت  وجود شكاف و بريدگي در قسمت عايق بندي آنها آزمايش كنيد.

اتصالات/ بست ها:

تمامي اتصالات و بســت هــاي گاز را چك كنيد. تمام بســت هاي گاز بايد محكم باشند واصلا نشــتي ندهند. بايداتصال تمامي متصل كننده هاي كليدي (مانند اتصالات گاز) درست باشند  و تمامي پين ها سرجاي خود و به طرزايمني نصب شــده باشند. اتصالات سيستم سانترال گاز طبي بيمارستان بايد داراي DISS مناسب و يا بست هاي اتصال سريع باشند كه نياز به  استفاده از آداپتور را برطرف كنند.

فيلترها:

تمامي فيلترهاي گازي را بررســي كنيد. بررســي كنيد كه جايي نشــانه اي از زنگ زدگي كه دلالت بر وجــود مايع يا گاز و يا جســم خارجي كه باعــث آلودگي منبع گاز شود وجود نداشته باشد.

 سوييچ ها وكنترل ها:

قبــل از تغيير هــر كــدام از كنترل ها وســوييچ ها، شــرايط آنها راچــك كنيد. اگرعملكــرد هركدام از آنهــا غير معمول به نظر رســيد(محدوده آلارم هــا در پايان هر رنج) امكان اســتفاده نامناسب كلينيكي را كه منجربه  نقص ابتدايي دستگاه مي شود حتما مد نظر قراردهيد.

 چرخ ها و ترمزها:

اگر ونتيلاتور روى چرخ هايى قرار دارد، شــرايط آنها را چك كنيد. اگر رشته هايى از پنبه يــا نخ يا كهنه اطراف چــرخ ها را فرا گرفته اســت، آنها را جــدا كنيد و در مورد خــوب چرخيدن آنهــا مطمئن شــويد. از عملكرد ترمز ها و قفل چرخ ها (اگر كه در دستگاه موجود است) اطمينان حاصل كنيد.

 مكانيسم رفع فشار  :

در صورت امكان مكانيســم رفع فشار ونتيلاتور را بررسي كنيد، به اين گونه كه مدار تنفســي را مسدود كنيد و پيك فشار را روي نشانگرهاي فشار بخوانيد.

مطمئن شويدكه فشار فوق از مشخصات سازنده بالاتر نمي رود.

 نكته: در صورت عدم دسترســى به دفترچه كاربرى دستگاه، اظهار نظر در مورد نتيجه تست ميسر نخواهد بود.

 فن وكمپرسور :

شــرايط فيزيكي ونحوه عملكرد اين دو قسمت را حتما چك كنيد. عملكرد خودكار دستگاه كمپرســور را هنگامي كه فشار منبع گاز پايين تر از فشار مورد نياز باشد، آزمايش كنيد. فن وفيلترهاي كمپرسور را تميز كنيد و در صورت نياز روغن كاري وتعويض كنيد. البته  به ملاحظات سازنده دستگاه توجه كنيد.

باتري و شارژر:

در صورت امكان، شــرايط  فيزيكى و اتصالات باترى ها را بازرســى كنيد.

عملكــرد آلارم هايى را كــه هنگام قطع برق با باتــرى كار مى كنند چك كنيد. ونتيلاتور را از برق بكشــيد تا ونتيلاتور با باترى كار كند، شــارژ شدن باترى و مدت زمانى را كه شــارژ را نگه مى دارد چك كنيد. شــرايط باترى را به وسيله فعال كردن آزمايش باترى يا با اندازه گيرى ولتاژ خروجى بررســى كنيد. سطح مايع را نيز بررســى كنيد. زمانى را كه لازم است باترى ديگرى جايگزين شود با زدن يك برچسب كه نشان دهنده زمان انجام اين كار نيز است، مشخص كنيد.

 نمايشگرها / نشانگرها:

عملكرد تمام چراغ ها، نشانگرها، اندازه گيرها،گيج ها و نمايشگرهاي بصري روي ونتيلاتور و شــارژ را تاييد كنيد. از عملكرد تمام بخش هاي نمايشگر هاي ديجيتال مطمئن شويد.

سيگنال هاى صوتى:

ســيگنال هاى صوتى را كه از ونتيلاتور در هنگام كاركردن فعال مى شــوند چك كنيد و مطمئن شويد كه صداى آنها به طور مناسب باشد. اگر آلارم شنيدارى قطع شــده باشــد و يا  صداى آنها كم باشد به مســول بخش يا پرستار در مورد اهميت نگهداشتن صداى آلارم ها در سطح مناسب هشدار دهيد.

مدهاى عملكردى:

بايد اين كار براى هر كدام از مدهاى عملكردى انجام شود. در ونتيلاتورهاى مراقبت ويژه به خصوص توصيه مى شــود كه كليه مدهاى عملكردى از جمله: كنترل، assist/control، SIMV، CPAP/PEEP، Pressure supportرا حتما چك كنيد.

ونتيلاتور را براى كار در مــد كنترل تنظيم كنيد. چك كنيد كه آيا ونتيلاتور مى تواند تنفس به شــبيه ساز ريه دهد. همچنين در صورت داشتن مدIMV، ونتيلاتــور را براى كار در مد IMV تنظيــم كنيد، چك كنيد كه آيا ونتيلاتور مى تواند تنفس به شبيه ساز ريه دهد.

كمپرسور:

براساس توصيه هاي كارخانه آن را آزمايش كنيد.

سيلندرهاي گاز ،نشان دهنده هاي عقربه اي ،رگولاتورها:

تحقيق كنيد كه اين اجزاء آماده هستند، به درستي نصب شده اند، در شرايط خوبي هستند و منبع گاز به اندازه مناسب وجود دارد.

برچسب ها:

چك كنيد كه تمام پلاكاردها  و برچســب ها وكارت هاي دستور العمل ها خوانا باشد. 

تجهيزات جانبي :

آماده بودن و شــرايط لوازم جانبي وكمكي را چــك كنيد. تحقيق كنيد كه مدار تنفسي و فيلترها هماهنگ با پيشنهادات ودستورالعمل هاي كارخانه سازنده اســت. به دنبال وجود نشتي در مدار تنفسي باشد و مطمئن شويد كه آدابتورها، ثابــت كننده ها واجزاء (مثــلا دريچه هاي دم،PEEP ، Yشــكل و تله آب و نبولايزرها) به خوبي و به درستي عمل مي كنند.

دستورالعمل هاي كمي كنترلر ها:

عملكرد مناسب ودقت كنترل ونتيلاسيون كه هر كدام شامل موارد زير است را تحقيق كنيد:

(Tidal volume) حجم جارى Qn -1-1

(Respiration Rate) نرخ تنفس Qn -1-2

(Inspiratory time) زمان دم Qn -1-3

((Inspiratory : expiratory (I:E) نسبت دم به بازدم Qn -1-4

1-Qn  ميزان جريان يا فلو (Flow)
1-Qn  صحت غلظت اكسيژن
1-Qn  صحت فشار راه هاى هوايى

درمورد عملكرد ودقت كنترل هاي ونتيلاسيون و نمايشگرها تحقيق كنيد. اين آزمايشــات نوعا به وسيله اتصال ونتيلاتور به يك شبيه ســاز ريه يا آزمايش كننده ونتيلاتور و مقايســه مقادير اندازه گيري شده با تنظيمات روي دستگاه انجام مي شود. از توصيه هاي كارخانه براي تنظيمات مناسب ونتيلاتور كه در قسمت عملكرد ودقت ذكر شده است، پيروي كنيد. مقادير اندازه گيري شده حداكثر بايد 10٪ با تنظيمات تفاوت داشته باشند.  ميزان حجم كلي اندازه گيري شده به وسيله نمايشــگر حجم در خروجى دريچه گازها يا دريچه peep (در صورت استفاده) را ثبت كنيد. حجم همچنين مي تواند از محاســبه حجم جارى تحويل داده شده از حاصلضرب كامپليانس مدار تنفسي وشش مصنوعي (c) و v=c*PIP) PIP) به دســت آيد. براي تعيين كامپليانس فوق (c) ، حجمي را روي ونتيلاتور تعيين و آن را  به مدار تنفسي ويا شش مصنوعي تحويل دهيد، سپس تغييرات به دست آمده در فشــار را در ورودي شش مصنوعي يادداشــت كنيد. كامپليانس (c) از تقســيم اين فشار ثبت شــده بر حجم تحويل داده شده  بدست مي آيد. تفاوت حجم اندازه گيري شــده 10٪± حجم كلي تنظيم شده در ونتيلاتور است. تعداد تنفس ها در يك دقيقه را يادداشــت كنيد. چك كنيد كه نرخ اندازه گيرى شده مى تواند 1(تنفس/ دقيقه) از نرخ تنفسى تنظيمى تفاوت داشته باشد. (در ريت هاىتنفسى بالا مى تواند تا ٢± bpm تفاوت داشته باشد.)

صحت غلظت اكســيژن تحويلى بايســتى در حدود 10٪± غلظت اكسيژن تنظيمى يا 3٪ اكسيژن تنظيمى باشد(هر كدام بزرگ تر باشد).

پارامترها وآلارم هاي مانيتور شده  در مورد عملكرد مناسب، ايمني وصحت پارامترهاي مانيتور شده و آلارم هاي

-٢Qn-  نرخ تنفس

2-Qn زمان دم
2-Qn ماكزيمم فشار دم
2-Qn ماكزيمم فلو دم
2-Qn  فشــار پايان بازدمى مثبت

(PEEP)

2-Qn فشار متوسط مسير هوائي
2-Qn حجم(شامل حجم جارى و حجم دقيقه اى)
2-Qn درصد اكســيژن دمى جزئى

(FIO٢)

 ونتيلاتور را به شبيه ساز ريه يا آزمايش كننده ونتيلاتــور وصل كنيد و تحقيق كنيــد كه مقادير نمايش داده شده بيش از 10٪ با مقادير شبيه سازي شــده، تفاوت نداشته باشند. شــرايط ايجاد آلارم هاى صوتى و بصرى را ايجاد كنيد. چك كنيد كه پيام آلارم بر روى صفحه ظاهر مى شود.

اگر ونتيلاتور داراى ويژگى قطع آلارم است، روش راه انــدازى مجــدد آن را (به صورت دستى يا اتوماتيك) چك كنيد. عملكرد كنترل صدا را چك كنيد كه به درستى عمل مى كند. اگر آلارم هاى صوتى قطع شده اند يا بر روى صداى كم تنظيم شده اند، كاركنان را در مورد اهميت نگه داشتن صداى آلارم ها در سطح مناســب آگاه كنيد. اگر ازكنترل آلارم از راه دور  استفاده مى كنيد، عملكرد صحيح آلارمو نشانگر آن را چك كنيد.

بايد فعال شــدن آلارم (مثلا فشــار دمى ماكزيمم بالا، فشار پايين، اكسيژن دمى جزئى پايين) در حدود 10٪ از مقادير تنظيم شده باشد (خاطر نشان مى شود اين آيتم در بيشتر مواقع شامل دستگاه ونتيلاتور مراقبت ويژه مى شود).

آزمون هاى  كمى از نوع ايمنى الكتريكى

اين آزمون ها به صورت عمومى شــامل موارد زير است:

اندازه گيرى مقاومت زمين حفاظتى
جريان نشتى زمين
جريان نشتى بدنه
جريان نشتى بيمار
جريان نشتى كمكى بيمار

 


نظرات

نظر دهید...